ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္တြင္း အာစီယံနဲ႔ တ႐ုတ္ပူးတြဲစစ္ေရးေလ့က်င့္မည္

အရှေ့တောင်အာရှ နိုင်ငံများအသင်း (ASEAN) အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေနဲ့ တရုတ်နိုင်ငံတို့ကြား ပထမဆုံး အကြိမ် အဖြစ် တရုတ်နိုင်ငံတောင်ဖက် ပင်လယ်ပြင်မှာ ရှေ့သီတင်းပတ်ထဲ ရေတပ်ပူးတွဲ စစ်ရေး လေ့ကျင့်ဖို့ စီစဉ်ထား ပါတယ်။ အမေရိကန်နဲ့ ပူးတွဲလေ့ကျင့်မယ့် အစီအစဉ်ကိုလည်း ရှေ့နှစ်ထဲ ကျင်းပသွားဖို့ ဒီနေ့ပဲ သဘောတူခဲ့ကြတာပါ။

ပူးတွဲစစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုကနေ ဒေသတွင်း ရေတပ်ဖွဲ့တွေကြား ယုံကြည်စိတ်ချမှုတွေ တည်ဆောက် နိုင်မှာ ဖြစ်ကြောင်းလည်း စင်္ကာပူကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး Ng Eng Hen က ပြောပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံ လည်း အဖွဲ့ဝင် ဖြစ်တဲ့ အာဆီယံ ၁၀ နိုင်ငံက ထုတ်ပြန်ခဲ့တဲ့ ပူးတွဲကြေညာချက်မှာတော့ စစ်ရေး လေ့ကျင့်မယ့် အစီအစဉ်ဟာ အသင်းဝင်နိုင်ငံတွေက ရေတပ်ဖွဲ့တွေနဲ့ တရုတ်ရေတပ်၊ အမေရိ ကန် ရေတပ်ဖွဲ့တွေကြား ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုနဲ့ ယုံကြည်မှု ပိုမိုအားကောင်းလာစေမှာ ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့တာပါ။ အမေရိကန်နဲ့ ပူးတွဲစစ်ရေးလေ့ကျင့်မယ့် နေရာကိုတော့ မဆုံးဖြတ်ရသေးပါဘူး။

ဒီသီတင်းပတ်ကုန်မှာ ကျင်းပမယ့် ဒေသတွင်း လုံခြုံရေး ညီလာခံအတွက် အာဆီယံ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးတွေနဲ့ အတူ အမေရိကန် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး Jim Mattis တရုတ်ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး Wei Fenghe တို့ စင်္ကာပူ နိုင်ငံမှာ ရောက်ရှိနေကြတာပါ။ အမေရိကန်ကာကွယ်ရေး ၀န်ကြီးကတော့ တရုတ်နိုင်ငံနဲ့ အပြုသဘောဆောင် ဆက်ဆံရေးကို ထိန်းထားနိုင်ဖို့ ရည်ရွယ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့ပေမဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုအတွက် အငြင်းပွားနေတဲ့ တောင် တရုတ် ပင်လယ်ပြင်မှာ တရုတ်စစ်တပ်ရဲ့ လှုပ်ရှားမှုတွေ အပေါ် စိုးရိမ်ကြောင်းလည်း ပြောဆိုထားပါတယ်။

ရှေ့သီတင်းပတ်ထဲ တရုတ်နိုင်ငံနဲ့ အာဆီယံ ရေတပ်ဖွဲ့တွေ ပူးတွဲလေ့ကျင့်မှုအတွင်းမှာတော့ ရေကြောင်း ဆိုင်ရာ လုံခြံုရေး၊ ဆေးဖက်ဆိုင်ရာ အရေးပေါ် အကူအညီပေးရေး၊ ရှာဖွေ ကယ် ဆယ်ရေး လေ့ကျင့်မှုတွေ ပါ၀င်မှာပါ။ တောင်တရုတ်ပင်လယ်ပြင်မှာ ပိုင်ဆိုင်မှုအတွက် အငြင်း ပွားနေတဲ့ ကိစ္စတွေကို ရှောင်ရှားတဲ့အနေနဲ့ ပူးတွဲ စစ်ရေးလေ့ကျင့်ဖို့ စီစဉ်ခဲ့တာလားဆိုတဲ့ သတင်းထောက်တွေရဲ့ မေးခွန်းကို စင်္ကာပူကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးက ဖြေကြားရာမှာတော့ နိုင်ငံတွေ အားလုံးအနေနဲ့ နိုင်ငံတကာ ဥပဒေတွေနဲ့အညီ လွတ်လပ်စွာ ရေကြောင်းသွား လာခွင့် ရှိသလို၊ စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုတွေ လုပ်ပိုင်ခွင့် ရှိကြောင်း ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။

ဗွီအိုုအေ (မြန်မာဌာန)
အေရွ႕ေတာင္အာရွ ႏုိင္ငံမ်ားအသင္း (ASEAN) အဖဲြ႔၀င္ႏုိင္ငံေတြနဲ႔ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံတုိ႔ၾကား ပထမဆုံး အႀကိမ္ အျဖစ္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံေတာင္ဖက္ ပင္လယ္ျပင္မွာ ေရွ႕သီတင္းပတ္ထဲ ေရတပ္ပူးတဲြ စစ္ေရး ေလ့က်င့္ဖုိ႔ စီစဥ္ထား ပါတယ္။ အေမရိကန္နဲ႔ ပူးတဲြေလ့က်င့္မယ့္ အစီအစဥ္ကုိလည္း ေရွ႕ႏွစ္ထဲ က်င္းပသြားဖုိ႔ ဒီေန႔ပဲ သေဘာတူခဲ့ၾကတာပါ။

ပူးတဲြစစ္ေရးေလ့က်င့္မႈကေန ေဒသတြင္း ေရတပ္ဖဲြ႔ေတြၾကား ယုံၾကည္စိတ္ခ်မႈေတြ တည္ေဆာက္ ႏိုင္မွာ ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း စကၤာပူကာကြယ္ေရး၀န္ႀကီး Ng Eng Hen က ေျပာပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံ လည္း အဖဲြ႔၀င္ ျဖစ္တဲ့ အာဆီယံ ၁၀ ႏုိင္ငံက ထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ ပူးတဲြေၾကညာခ်က္မွာေတာ့ စစ္ေရး ေလ့က်င့္မယ့္ အစီအစဥ္ဟာ အသင္း၀င္ႏုိင္ငံေတြက ေရတပ္ဖဲြ႔ေတြနဲ႔ တ႐ုတ္ေရတပ္၊ အေမရိ ကန္ ေရတပ္ဖဲြ႔ေတြၾကား ခ်စ္ၾကည္ရင္းႏွီးမႈနဲ႔ ယုံၾကည္မႈ ပုိမိုအားေကာင္းလာေစမွာ ျဖစ္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပခဲ့တာပါ။ အေမရိကန္နဲ႔ ပူးတဲြစစ္ေရးေလ့က်င့္မယ့္ ေနရာကုိေတာ့ မဆုံးျဖတ္ရေသးပါဘူး။

ဒီသီတင္းပတ္ကုန္မွာ က်င္းပမယ့္ ေဒသတြင္း လုံၿခံဳေရး ညီလာခံအတြက္ အာဆီယံ ကာကြယ္ေရး ဝန္ႀကီးေတြနဲ႔ အတူ အေမရိကန္ ကာကြယ္ေရး၀န္ႀကီး Jim Mattis တ႐ုတ္ကာကြယ္ေရး၀န္ႀကီး Wei Fenghe တုိ႔ စကၤာပူ ႏုိင္ငံမွာ ေရာက္ရွိေနၾကတာပါ။ အေမရိကန္ကာကြယ္ေရး ၀န္ႀကီးကေတာ့ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံနဲ႔ အျပဳသေဘာေဆာင္ ဆက္ဆံေရးကုိ ထိန္းထားႏုိင္ဖုိ႔ ရည္ရြယ္ေၾကာင္း ေျပာဆုိခဲ့ေပမဲ့ ပုိင္ဆုိင္မႈအတြက္ အျငင္းပြားေနတဲ့ ေတာင္ တ႐ုတ္ ပင္လယ္ျပင္မွာ တ႐ုတ္စစ္တပ္ရဲ႕ လႈပ္ရွားမႈေတြ အေပၚ စုိးရိမ္ေၾကာင္းလည္း ေျပာဆုိထားပါတယ္။

ေရွ႕သီတင္းပတ္ထဲ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံနဲ႔ အာဆီယံ ေရတပ္ဖဲြ႔ေတြ ပူးတဲြေလ့က်င့္မႈအတြင္းမွာေတာ့ ေရေၾကာင္း ဆုိင္ရာ လုံၿခံဳေရး၊ ေဆးဖက္ဆုိင္ရာ အေရးေပၚ အကူအညီေပးေရး၊ ရွာေဖြ ကယ္ ဆယ္ေရး ေလ့က်င့္မႈေတြ ပါ၀င္မွာပါ။ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ျပင္မွာ ပုိင္ဆုိင္မႈအတြက္ အျငင္း ပြားေနတဲ့ ကိစၥေတြကုိ ေရွာင္ရွားတဲ့အေနနဲ႔ ပူးတဲြ စစ္ေရးေလ့က်င့္ဖုိ႔ စီစဥ္ခဲ့တာလားဆုိတဲ့ သတင္းေထာက္ေတြရဲ႕ ေမးခြန္းကုိ စကၤာပူကာကြယ္ေရး၀န္ႀကီးက ေျဖၾကားရာမွာေတာ့ ႏုိင္ငံေတြ အားလုံးအေနနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာ ဥပေဒေတြနဲ႔အညီ လြတ္လပ္စြာ ေရေၾကာင္းသြား လာခြင့္ ရွိသလုိ၊ စစ္ေရးလႈပ္ရွားမႈေတြ လုပ္ပုိင္ခြင့္ ရွိေၾကာင္း ေျပာဆုိခဲ့ပါတယ္။

ဗြီအိုုေအ (ျမန္မာဌာန)